Research

In mijn masterscriptie onderzoek ik hoe queer hedendaagse performance heling kan teweegbrengen, met Florentina Holzingers Ophelia’s Got Talent (2022) als uitgangspunt. Holzinger herinterpreteert Shakespeares Ophelia als symbool van empowerment: haar verdrinking wordt een daad van agency. Een volledig vrouwelijke cast eigent zich trauma opnieuw toe via waaghalzerij binnen het format van een talentenjacht.

Water vormt de rode draad door de voorstelling: een zwembad dat verandert van helderblauw in troebel en rood, een watertank, sirenes, nimfen en zeemeerminnen. Met Astrida Neimanis’ “hydro-logica” (m.n. unknowability, het vermogen van water om aan volledig menselijk begrip en controle te ontsnappen) laat ik zien hoe de voorstelling water tegelijk als alles en als niets vaststaands presenteert. Dit levert een poreus toeschouwerschap op: net als wie in water drijft, voelt de toeschouwer zich gewichtloos en kwetsbaar tegelijk, opengesteld voor lichaam, zintuigen en de lichamen van anderen. In combinatie met Victor Turners betwixt and between houdt de voorstelling de toeschouwer in een toestand van suspensie.

Water is bovendien historisch verweven met femininiteit en passiviteit. Aan de hand van Cara Bergers hydro-dramaturgie toon ik hoe de voorstelling deze associaties zowel oproept als ondermijnt. Met José Esteban Muñoz’ begrip disidentificatie analyseer ik hoe de performers zich van de passieve, slachtofferrol (vooral verbonden aan witte vrouwelijkheid) distantiëren, bijvoorbeeld wanneer Ophelia’s val steeds opnieuw wordt gespeeld, schreeuwend en spetterend in plaats van sereen drijvend.

Uit deze analyse leid ik vier dramaturgische strategieën af, die ik waterbewegingen laat volgen:

Ebbing (eb)

vertragen en terugtrekken, waardoor ruimte ontstaat voor reflectie en verborgen details.

Flooding (vloed)

overweldigen van de zintuigen, wat desoriëntatie en kwetsbaarheid teweegbrengt.

Dissolving (oplossen)

het uiteenvallen van theatrale kaders, zoals het talentenjachtformat nadat een act mislukt.

Crystallizing (kristalliseren)

het ontstaan van nieuwe vormen, relaties en mogelijkheden uit die ontbinding.

Ik pas deze strategieën vergelijkend toe op drie andere werken: FK Alexanders (I Could Go On Singing) Over The Rainbow (2016), Jacolby Satterwhites Pygmalion’s Ugly Season (2022) en Tibau Beirnaerts F A G G O T S (2023). Daaruit blijkt dat de strategieën uiteenlopende statements kunnen ondersteunen en lineaire, vooruitgangsgerichte dramaturgieën doorbreken. Ze benadrukken vloeibaarheid, verandering en destructie als noodzakelijke middelen tot transformatie, en bieden zo een kader om te denken over queer healing in het licht van gewelddadige normativiteit.